|
İzafiyet Teorisi pulsarda sınanıyor
Dünya’ya 2.000 ışık yılı uzaklıktaki çiftli nötron yıldızları inceleyen uzmanlar, Einstein’ın İzafiyet Teorisi’nin öngörülerini deniyor. | |
Bilim adamları, Einstein’ın İzafiyet (görecelik) Teorisi’ni iki ölü yıldız üzerinde deniyor.
Çiftli halde bulunan nötron yıldızları gözlemleyen araştırmacılar, bir yıldızın
diğer yıldız üzerinde yarattığı etkiyi ve uzay-zaman eğrisindeki davranışlarını İzafiyet
Teorisi’ne veri olarak kullanıyor. Bilim ekibi, gözlemlerin Eintein’ın teorisiyle yüzde
0.05 hata payıyla örtüştüğünü vurguluyor.
Araştırma ekibinden Manchester Üniversitesi Jodrell Bank Gözlemevi uzmanı
Michael Kramer, çiftli pulsar sistemin bazı kozmolojik (Kozmoloji:"Evren Bilim")
teorileri sınamak için uygun bir deney nesnesi olduğunu belirtiyor. Einstein’ın
İzafiyet Teorisi, kütle ve kütleçekimin uzay-zamanın bir getirisi olduğunu,
maddelerin fiziksel 3 boyut kadar aynı zamanda 4’üncü bir zaman boyutunda varlık
bulduklarını savunuyor. Zaman boyutu sayesinde aynı nesne, kendisine izafi hale
gelebiliyor.
ÇİFTLİ-PULSAR SİSTEMİ
Kramer ve ekibi, 2.000 ışık yılı uzaklıktaki çiftli pulsar sistemi 3 yıl önce keşfetti,
sistem iki dev yıldızın nötronlaşmış kalıntılarından oluşuyor. Nötron çekirdekleri
birbirlerinin etrafından 2.4 saatte bir tur atıyor, nötron çekirdekleri saatte 1 milyon
km’den daha yüksek bir hızla dönüyor. İki nötron yıldızı her gün birbirlerine 7 mm
yaklaşıyor. Hızlı dönüşleri esnasında nötronlar Güneş’ten daha ağır hale
geliyor; uzmanlar yıldızların her birinin ‘bir kent büyüklüğünde’ olduğunu tahmin
ediyor. Bu uzay için oldukça yoğun bir ebat.
KÜTLEÇEKİM VE RADYO DALGALARI
Nötronların açığa çıkardığı radyo dalgaları Dünya’ya kadar ulaşıyor. Bilim
insanları, nötronların çıkardığı radyo dalgalarını bir saatin tik-tak’larına
benzetiyor. Dünya’ya ulaşan radyo dalgalarını inceleyen uzmanlar, bir nötronun
çıkardığı radyo dalgasının eş-yıldızın uzay-zaman bükümünden nasıl
etkilendiğini, ne gibi değişimlere uğradığını anlamaya çalışıyor.
Araştırma ekibinden ABD’nin West Virginia Üniversitesi uzmanı Duncan Lorimer BBC’ye
yaptığı açıklamada, nötronların yörüngelerinin birbirine teğet olduğunu belirterek “Bir
nötrondan gelen radyo sinyalinin diğerinin uzay-zaman bükümünde nasıl bir gecikmeye uğradığın
ölçebiliyoruz” dedi. Gözlemlere göre, bir radyo sinyalinin diğer nötronun uzay-zaman bükümünde
uğradığı gecimke saniyenin 90 milyon’da biri kadar, artı/eski 0.0005, diğer bir deyişle yüzde 0.05 kadar.
EİNSTEİN’IN RESMİ, KUANTUMUN DETAYLARI BİRLEŞMELİ Bir pulsar diğerinin kütleçekiminin arkasında kaldığında, arkadakinin radyo sinyali yavaşlıyor.
Einstein’ın teorisine göre, çiftli pulsar sistemler uzay-zamanda kütleçekimsel dalga veya
titreşim olarak tanımlanabilecek hareketler yaratıyor. Bu hareketler evrende ışık hızıyla yayılıyor.
Nötronlar her bir dalga gönderiminde güç yitiriyor ve sonuçta birbirlerine giderek yaklaşıyorlar.
Bilim dünyası Einstein’ın teorilerini genel hatlarıyla kabul ederken, evrenin büyük resmi ile
Kuantum fiziğinin atom-altı parçacıkların dünyasını örtüştürmeye çabalıyor. Bilim ekibinin başkanı
Kramer, İzafiyet Teorisi’nin öne sürdüğü ilkelerin kara delikler üzerinde de sınanması gerektiğini vurguluyor.
Kaynak: BBC , NTVMSNBC |